Bonzai

Çağlayan Çevik, Bir Paragraf, 12 Haziran 2012

Yine küçücük bir romandan söz edeceğim. Ama, inanın yüzlerce sayfalık, tuğla gibi kitapları rahatlıkla ‘silkeleyecek’ bir roman bu. Şilili genç yazar Alejandro Zambra (ki bu ismi bir kenara not etmelisiniz), adeta alıştığımız edebiyat kalıplarına meydan okuyor! Nasıl mı? Çok merak edilen sonu en başta söyleyerek… “Sonunda kız ölür ve oğlan yalnız kalır; gerçi oğlan kızın, Emilia’nın ölümünden birkaç yıl önce yalnız kalmıştı. Kızın adı Emilia ya da Emilia’ydı diyelim, oğlanın adıysa Julio, Julio’ydu, hatta hâlâ Julio. Julio ve Emilia. Sonunda Emilia ölüyor, Julio ise ölmüyor. Gerisi edebiyat.” Bu kadar! Gerisi edebiyat. O bilinen son, yani Emilia’nın ölümü değil bizi ilgilendiren, Zambra’nın romanında. Julio’nun o bilinen sona gidiş yolu ve sonrasında yaşadığı ‘his’ en önemlisi! Okura daha başında, bir roman okuyacağını söyleyip, her şeyi dışarıdan izleten bir roman! Bir simülasyonu önümüze kurup, sonu belli başı belli hikâyenin arasında nelerin olduğunu izleten / okutan sağlam bir kurgu. Üstelik, değme kalın kitaplara taş çıkaracak nitelikte iç içe metinleri de barındırıyor! Hiç de yüzlerce sayfayı heba etmeden. Sadece Julio ve Emilia ilişkisine değil, çağdaş Şili’nin sosyal yaşantısına hattâ ‘dil’ine dair işaretleri bulabileceğiniz bir roman. Küçümen bir kitap, ama çekinmeden belirtmek gerek, büyük bir roman!